خانه توسعه روستا و عشایر استان بوشهر
معرفی استان
استان بوشهر از استانهای جنوبی ایران و هفدهمین استان بزرگ کشور به لحاظ مساحت است که در حاشیه خلیج فارس قرار دارد. مرکز این استان بندر بوشهر میباشد.
این استان بهعلت قرار گرفتن در ساحل استراتژیک خلیج فارس، صادرات و واردات دریایی، صنعت صیادی، وجود ذخایر نفت و گاز (پارس جنوبی و شمالی)، کشاورزی و نخلداری و وجود نیروگاه هستهای از اهمیّت راهبردی و اقتصادی برخوردار است؛ به گونهای که پایتخت انرژی ایران لقب گرفتهاست.
مبارزه مردم بوشهر علیه نیروهای خارجی در یکصد سال اخیر از شاخصهای مهم تاریخی این استان است.
موقعیت
استان بوشهر از شمال به قسمتی از استان خوزستان و استان کهگیلویه و بویراحمد، از شرق به استان فارس، از جنوب و غرب به خلیج فارس و از جنوب شرق به قسمتی از استان هرمزگان محدود است. این استان با مساحتی حدود 27٬653 کیلومتر مربع، جمعیتی برابر 987٫352 نفر داشته و با خلیج فارس بیش از 707 کیلومتر مرز دریایی دارد.
تقسیمات کشوری
استان بوشهر دارای 10 شهرستان، 23 بخش ، 45 دهستان ، شامل 37 شهر ، حدود 910 آبادی میباشد.
طبیعت استان
استان بوشهر از دو بخش جلگهای حاشیه ساحلی غربی و کوهستانی نوار شرقی منتهیالیه زاگرس جنوبی است.
ارتفاعات استان بوشهر که ادامه زاگرس فارس میباشد گچترش (رشته کوه) نام دارد. در نواحی جنوبی ارتفاعات به دریا نزدیک میشوند و به ارتفاعات نوکند مشهورند. قلل درانگ کلات بوریال مند و کجور در رشته کوه کار یا کارتنگ سواحل تنگستان قرار دارند. مهمترین کوههای استانکوه خورموج (با ارتفاع 1860 مرتفعترین قله استان بوشهر)در شهرستان دشتی،کوههای گیسکان (1600متر) و بزپر یا پشت پر (1420متر) در شرق برازجان،کوه سیاه (1500متر) در دشت پلنگ،کوه درنگ (1223متر) در شهرستان دیر،کوه گچور (1603متر) و بوریال (730متر) در تنگستان و ارتفاعات بوشکان و پازنان میباشد.
جلگه ساحلی استان در امتداد رود دالکی و دهانه رود حله دارای 70 کیلومتر و در امتداد رود مند دارای 120 کیلومتر عرض میباشد. و اغلب خاک منطقه شور و قلیایی است.
حوزه آبریز استان:
رود مند که علاوه بر رودخانههای استان فارس، رودخانههای شور خورموج دشت پلنگ سنا باغان در استان همه به آن سرازیر میشوند. رود حله که از به هم پیوستن رودخانه دالکی و شاپور تشکیل میشود، هر دو به خلیج فارس میریزند. رودخانههای اهرم دره آبداری و گپ و شور گناوه از رودخانههای فصلی استانند. نه چشمه آبگرم در پهنای استان قرار دارد.
چهار ناحیه طبیعی استان تحت حفاظت محیط زیست قرار دارند که شامل: منطقه حفاظتشده مند، منطقه حفاظتشده نایبند، منطقه حفاظتشده حله و پناهگاه حیات وحش کوهسیاه میباشد.
آب و هوای استان
آب و هوای استان گرم و خشک و در نواحی ساحلی گرم و مرطوب است. حداکثر دمای مطلق آن 5/52 درجه سانتیگراد و حداقل آن 1 درجه و دمای متوسط سالانه استان 7/25 درجه میباشد. میانگین بارش 220 میلیمتر است. هوای آن 7ماه گرم 2ماه معتدل تا سرد و 3ماه معتدل تا گرم میباشد. چهارده باد محلی در این استان شناخته شدهاست.
تاریخچه استان
نقشهای از سرزمین ایلام باستان (قرمز) و نواحی همسایه آنقدیمیترین نشانههای به دست آمده از سکونت در سرزمین بوشهرکه به عهد عیلامی و تمدن بینالنهرین برمیگردد. در زمان مادها در آغاز سده هشتم قبل از میلاد سرزمین بوشهر جزء یکی از ایالتهای جنوب غربی آن دولت بوده و در زمان حکومت هوخشتره جزو ساتراپنشین چهاردهم دولت ماد بودهاست. از دوره هخامنشیان آثار با ارزشی در اطراف شهر برازجان کشف شدهاست. در دوره ساسانیان و در زمان اردشیر بابکان شهر و رام اردشیری در دو فرسنگی شهر بوشهر بنا نهاده شد که اکنون خرابههای آن به نام ریشهر معروف است. شهر بوشهر در گذشته به اسامی لیان، ریشهر، راشهر، انطاکیه، بندر نادری یا ابوشهر نامیده میشدهاست. از اواخر قاجاریه تا سال 1316 کشور ایران به 27 بخش تقسیم شده بود که بوشهر، بنادر و جزایر خلیج فارس یکی از این بخشها محسوب میگردید. از این سال در تقسیمات جدید کشوری، بوشهر و توابع آن یکی از شهرستانهای استان هفتم محسوب شده و جزء قلمرو استانداری فارس گردید. در سال 1339 تغییراتی در تقسیمات سیاسی کشور داده شد و بوشهر و توابع آن به نام فرمانداری کل بنادر و جزایر خلیج فارس به مرکزیت بوشهر از استان فارس جدا گردید. در اوایل دهه 1340 این فرمانداری کل و فرمانداری کل بنادر و جزایر دریای عمان تحت عنوان فرمانداری کل بنادر و جزایر خلیج فارس و دریای عمان ادغام گردید. در آذر ماه سال 1346 این فرمانداری کل به استان ساحلی تغییر نام یافت و بوشهر و توابع آن زیر نظر استانداری ساحلی به مرکزیت بندر عباس قرار گرفت. در آذر ماه سال 1349 شهرستانهای بوشهر و دشتستان تحت عنوان فرمانداری کل بوشهر از استان ساحلی جدا گردید و نهایتاً در تاریخ 9 مهرماه 1352 استان بوشهر با دو شهرستان بوشهر و دشتستان تشکیل و پس از آن تاکنون به 9 شهرستان تقسیم شدهاست.
نیروگاهها
نیروگاه اتمی بوشهر، که در صورت بهرهبرداری، بیش از هزار مگاوات برق در فاز اول تولید و به ظرفیت تولید برق کشور میافزاید، توان فعلی و اصلی تولید انرژی استان را شامل میگردد.
استان بوشهر دارای پنج فرودگاه در شهرهای بوشهر، خارک، عسلویه، بندر امام حسن و جم میباشد؛ که از این میان، فرودگاه بندر بوشهر جزو سه فرودگاه قدیمی کشور میباشد. ارتباط شهرهای بوشهر و عسلویه با کشورهای حاشیه خلیج فارس به صورت هوایی تعریف شدهاست. هم اکنون کار مطالعات احداث فرودگاه جدید بوشهر آغاز شدهاست و قرار است این فرودگاه در 25 کیلومتری بندر بوشهر با پنج هزار هکتار وسعت ایجاد گردد. احداث این فرودگاه در نزدیکی شهر چغادک نیاز 100 سال آینده استان بوشهر را برطرف مینماید. فرودگاه جدید بوشهر به گونهای جانمایی شده است که در مرکز شش شهر گناوه، برازجان، دلوار، خورموج، اهرم و بوشهر قرار گرفتهاست.
شبکه راههای زمینی
عمدهترین شبکه راههای زمینی استان عبارتند از:
صنایع دستی
گبه، گلیم، نمدمالی، حصیربافی، سوزن دوزی، زنبیل و سبد، جارو، سفالگری، مشک، لنجسازی، قایقسازی، توربافی، تونیره بافی، و دولچه
رهآورد خوراکی
خرما،حلوای مسقطی، ارده، حلوا راشی، حلوای سنگک، خارک پخته، انواع ماهی و میگو